Η Αγία Παρασκευή: Το πετρόκτιστο στολίδι της Ορεινής Ναυπακτίας

Στην καρδιά της Ορεινής Ναυπακτίας, σε υψόμετρο 1.050 μέτρων, η Άνω Χώρα φιλοξενεί ένα από τα πιο επιβλητικά και ιστορικά τοπόσημα της περιοχής: τον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής. Πετρόκτιστη και επιβλητική, η εκκλησία αυτή αποτελεί το ζωντανό πνευματικό και κοινωνικό κέντρο του χωριού, κουβαλώντας αναμνήσεις, παραδόσεις και θρύλους που περνούν από γενιά σε γενιά.

Από τις τρεις εκκλησίες στον έναν επιβλητικό ναό

Η ιστορία του ναού συνδέεται άμεσα με τη γεωμορφία του χωριού. Πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, στο κέντρο της Άνω Χώρας υπήρχαν τρεις διαφορετικές εκκλησίες: της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Ευθυμίου. Ωστόσο, τα άφθονα τρεχούμενα νερά της περιοχής έκαναν το έδαφος σαθρό και επικίνδυνο. 

Οι συχνές καθιζήσεις επέβαλαν τη κατεδάφισή τους και τη δημιουργία ενός νέου, μεγάλου και στέρεου ναού που θα στέγαζε όλες τις ενορίες. Η θεμελίωσή του έγινε το 1902 και ο νέος ναός παραδόθηκε στους κατοίκους λίγα χρόνια αργότερα, κλείνοντας πλέον πάνω από έναν αιώνα αδιάλειπτης παρουσίας. 

Τα δίδυμα καμπαναριά και ο αχός στην ορεινή λεκάνη

Το αρχιτεκτονικό σήμα κατατεθέν του ναού είναι οι δύο επιβλητικοί πύργοι του. Στον έναν από αυτούς φιλοξενείται το ρολόι του χωριού και οι καμπάνες.

Ο ρυθμικός τους χτύπος ορίζει την καθημερινότητα των κατοίκων:  

• Στην αλλαγή της ώρας: Το ρολόι χτυπάει ακριβώς όσες φορές δείχνει ο δείκτης.  

• Στη μισή ώρα: Ακούγεται ένας μόνος, καθαρός χτύπος.  

Ο ήχος της καμπάνας είναι τόσο δυνατός και καθαρός που απλώνεται σε ολόκληρη την ορεινή λεκάνη. Προστατευμένο μέσα στο φυσικό αμφιθέατρο που σχηματίζουν οι γύρω βουνοκορφές, το χωριό αντηχεί από τον ρυθμικό της χτύπο. Ακόμη κι αν βρίσκεται κανείς στα πιο απομακρυσμένα χωράφια στις γύρω πλαγιές, ο ήχος φτάνει ως εκεί, θυμίζοντας στους ανθρώπους του μόχθου τη ροή του χρόνου. 

Το κρυφό πατάρι και η αντίσταση στην Κατοχή  

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Αγία Παρασκευή διαδραμάτισε έναν κρίσιμο, μυστικό ρόλο στον αγώνα της Αντίστασης. Οι ντόπιοι επαναστάτες χρησιμοποίησαν το πατάρι της εκκλησίας ως κρυψώνα για τον οπλισμό τους.  

Παρά τις εξονυχιστικές έρευνες των Γερμανών κατακτητών στο χωριό, το πέπλο προστασίας της Αγίας Παρασκευής φάνηκε να λειτουργεί: οι κατακτητές δεν σκέφτηκαν ποτέ να ψάξουν στο πατάρι, διασώζοντας έτσι το πολεμικό υλικό και τις ζωές των αγωνιστών.  

Το μεγάλο καλοκαιρινό πανηγύρι στις 26 Ιουλίου  

Κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου, ημέρα που τιμάται η προστάτιδα του χωριού Αγία Παρασκευή, η Άνω Χώρα ζει τις πιο λαμπρές της στιγμές. 

Το πανηγύρι ξεκινά με τη θεία λειτουργία και κορυφώνεται το βράδυ στην πλακόστρωτη πλατεία. Κάτω από τον ορεινό ουρανό, ντόπιοι, ξενιτεμένοι που επιστρέφουν στις ρίζες τους και επισκέπτες γίνονται μια παρέα, διασκεδάζοντας με παραδοσιακή δημοτική μουσική, χορό και τοπικές γεύσεις μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.